Utrata zębów to problem nie tylko estetyczny, ale i funkcjonalny. Jednym z najpoważniejszych następstw takiego stanu rzeczy jest zanik kości szczęki, który w bezpośredni sposób wpływa na możliwości późniejszego leczenia implantologicznego. Proces ten przebiega stopniowo i przez długi czas może pozostawać niezauważonym przez pacjenta aż do momentu planowania odbudowy braków zębowych.
Co powoduje zanik kości szczęki?
Prawidłowa struktura kości w obrębie zębodołów zależna jest od obecności zębów i przenoszonych przez nie obciążeń, mających miejsce podczas żucia. Dlaczego więc dochodzi do zaniku kości szczęki po ich usunięciu? Przede wszystkim, po ekstrakcji zęba zanika fizjologiczna stymulacja mechaniczna, co prowadzi do stopniowego zmniejszania objętości i gęstości tkanki kostnej. Najintensywniejszy zanik kości szczęki po utracie zęba obserwuje się w pierwszych miesiącach, jednak proces ten może postępować przez wiele lat.
Na tempo zaniku kości wpływają również czynniki ogólne, takie jak wiek, choroby metaboliczne, palenie tytoniu czy obecność przewlekłych stanów zapalnych. W efekcie może dojść do sytuacji, w której występuje znaczny ubytek kości szczęki, utrudniający stabilne osadzenie implantu.
Czy brak zębów zawsze prowadzi do zaniku kości?
To pytanie, które bardzo często pojawia się podczas konsultacji implantologicznych. W większości przypadków rzeczywiście tak jest, choć tempo oraz zakres zmian mogą być bardzo indywidualne. Po utracie zęba dochodzi do zaniku bodźców mechanicznych przekazywanych do kości podczas żucia, co uruchamia naturalny proces resorpcji wyrostka zębodołowego. Zmiany te są najbardziej dynamiczne w okresie następującym bezpośrednio po ekstrakcji.
Zanik kości szczęki po utracie zęba to typowe następstwo niepodjęcia leczenia odtwórczego. Warto przy tym podkreślić, że nawet stosowanie protez ruchomych nie zapewnia odpowiedniej stymulacji tkanki kostnej. Choć protezy poprawiają funkcję żucia oraz estetykę, nacisk wywierany przez nie na podłoże kostne bywa niewystarczający lub nierównomierny. To z kolei nie tylko nie hamuje resorpcji, ale w niektórych przypadkach może ją wręcz przyspieszać. Dlatego tak ważne jest wczesne planowanie leczenia implantologicznego.
Implanty a struktura kostna
Relacja implantu i kości jest kluczowa dla powodzenia leczenia. Implant stomatologiczny musi zostać stabilnie zakotwiczony w tkance kostnej o odpowiedniej objętości i jakości. Kość pod implant powinna mieć określone wymiary oraz gęstość umożliwiającą osteointegrację.
Jeżeli zanik kości pod implant jest bardzo zaawansowany, może być konieczne wykonanie dodatkowych procedur, takich jak augmentacja czy podniesienie dna zatoki szczękowej. Dlatego zanik kości przy planowaniu implantów to zagadnienie, które wymaga precyzyjnej diagnostyki i indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.
Czy zanik kości uniemożliwia implanty?
Należy podkreślić, że zanik kości nie stanowi bezwzględnej przeszkody w zastosowaniu implantów. Współczesna implantologia dysponuje szerokim wachlarzem metod odbudowy kości. Ważne przy tym jest jednak precyzyjne rozpoznanie zakresu zmian w obrębie kości pod implant. Bez dokładnej diagnostyki obrazowej ryzyko niepowodzenia leczenia znacząco wzrasta.
Jak sprawdzić ilość kości przed implantami?
Obecnie standardem w ocenie ilości kości niezbędnej do osadzenia implantu staje się trójwymiarowa diagnostyka obrazowa. Diagnostyka zaniku kości szczęki opiera się przede wszystkim na tomografii komputerowej, która pozwala ocenić zarówno ilość, jak i jakość kości.
Zanik kości szczęki w tomografii widoczny jest jako zmniejszenie wymiarów wyrostka zębodołowego oraz obniżenie gęstości kości. Badania takie jak CBCT czy tomografia stawów skroniowo-żuchwowych w Krakowie wykonywana w pracowni Skanai, umożliwiają wykonanie dokładnych pomiarów oraz stworzenie symulacji planowanego leczenia implantologicznego.
Znaczenie diagnostyki w planowaniu leczenia
Rzetelnie wykonana diagnostyka obrazowa pozwala dobrać optymalne metody leczenia, skrócić jego czas oraz zmniejszyć ryzyko potencjalnych powikłań. Wykonywana w Skanai tomografia komputerowa CBCT w Krakowie przeprowadzana jest z myślą o precyzyjnym planowaniu implantów, nawet w przypadkach znacznego zaniku kości. Jeżeli rozważasz leczenie implantologiczne, zacznij od dokładnej diagnostyki i konsultacji z doświadczonym specjalistą. Skontaktuj się z nami i umów na wizytę już dziś.
Źródła:
- I. M. Tomaszewska, Zanikanie kości po utracie zębów, Mp.pl, 21.10.2015, dost. 18.01.2026
- Odbudowa kości, Mp.pl, 21.10.2015, dost. 18.01.2026
