W codziennym życiu dochodzi do wielu sytuacji, w wyniku których może dojść do przedostania się niepożądanego przedmiotu do nosa lub ucha. Choć kojarzy się głównie z małymi dziećmi, ciało obce w nosie lub uchu to problem, który dotyka również osób dorosłych. Bagatelizowanie tego może być przyczyną groźnych powikłań. Z tego powodu szczególnie ważne jest to, by wiedzieć, jak rozpoznać potencjalnie niebezpieczną sytuację, w której może być konieczna pogłębiona diagnostyka oraz specjalistyczne leczenie.
Jak rozpoznać ciało obce w nosie?
Objawy świadczące o obecności ciała obcego w nosie obejmują przede wszystkim:
- niedrożność jednego otworu nosowego,
- nieprzyjemny zapach z nosa,
- obecność ropnej lub krwistej wydzieliny,
- kichanie, świszczący oddech,
- ból.
Co istotne, objawy ciała obcego w nosie mogą nasilać się stopniowo, szczególnie jeżeli obiekt pozostaje niewykryty przez dłuższy czas. Szczególną grupą ryzyka są tutaj dzieci. Maluchy często nie informują dorosłych o zdarzeniu, przez co ciało obce w nosie dziecka może znajdować się dostatecznie długo, by objawy zdążyły się znacząco nasilić. Czujność opiekunów powinny wzbudzić zwłaszcza takie symptomy jak nawracające krwawienia lub utrzymujący się katar z jednej strony nosa.
Kiedy ciało obce w nosie wymaga pilnej pomocy lekarskiej? Przede wszystkim wtedy, gdy pojawia się podejrzenie uszkodzenia głębiej położonych struktur lub objawy mogące świadczyć o rozwoju stanu zapalnego, takie jak ból, obrzęk i gorączka.
Objawy ciała obcego w uchu
Równie niebezpieczna może być sytuacja, w której dochodzi do utknięcia niewielkiego obiektu w przewodzie słuchowym. W przypadku ciała obcego w uchu objawy mogą być bardzo zróżnicowane. Najczęściej pacjenci zgłaszają:
- ból ucha wywołany przez ciało obce oraz uczucie wypełnienia kanału słuchowego,
- pogorszenie słuchu,
- szumy uszne,
- wyciek z ucha.
Objawy ciała obcego w uchu mogą pojawić się gwałtownie, zwłaszcza gdy przedmiot ten drażni wnętrze przewodu słuchowego lub błonę bębenkową.
Należy zaznaczyć, że potencjalnie ciało obce w uchu jest niebezpieczne, zwłaszcza jeśli jest to ostry element, fragment rośliny lub zanieczyszczony obiekt, na którym znajdują się bakterie. Jego długotrwała obecność może prowadzić do zakażenia, perforacji błony bębenkowej, a nawet uszkodzenia struktur ucha środkowego.
Samodzielne usuwanie – dlaczego to zły pomysł?
Co zrobić, gdy ciało obce utknęło w uchu lub nosie? Przede wszystkim nie należy podejmować prób jego samodzielnego usunięcia. Wielu pacjentów próbuje to zrobić przy użyciu pęsety lub patyczków higienicznych. To poważny błąd; istnieje bowiem duże ryzyko, że przedmiot zostanie wepchnięty głębiej. To z kolei utrudnia jego usunięcie. Dodatkowo obiekt ten może wówczas spowodować krwawienie lub perforację skóry, błony śluzowej lub błony bębenkowej. Dlatego w przypadku przedostania się ciała obcego diagnostyka i leczenie powinny być wykonywane przez lekarza. Pilna konsultacja ze specjalistą laryngologiem lub na SOR to coś, co szczególnie szybko należy zrobić, gdy dziecko włożyło coś do nosa lub ucha.
Znaczenie diagnostyki obrazowej
W przypadkach niejednoznacznych lub gdy zachodzi podejrzenie powikłań, kluczowe znaczenie ma odpowiednia diagnostyka obrazowa. Badanie endoskopowe, zazwyczaj przeprowadzane w przypadku obecności ciała obcego, nie zawsze pozwala ocenić pełen zasięg problemu. Tomografia komputerowa umożliwia dokładne określenie lokalizacji ciała obcego oraz ewentualnych uszkodzeń tkanek.
Tomografia jest szczególnie przydatna w sytuacjach, gdy objawy są nasilone lub utrzymują się mimo prób leczenia zachowawczego. Wczesne wykrycie zmniejsza ryzyko rozwoju infekcji oraz powikłań.
Kiedy tomografia jest konieczna?
Tomografia komputerowa, a w szczególności badanie CBCT, odgrywa istotną rolę w sytuacjach, gdy standardowe badanie laryngologiczne lub przedmiotowe nie pozwala jednoznacznie ocenić położenia lub charakteru problemu. Diagnostyka obrazowa znajduje zastosowanie, gdy:
- ciało obce jest niewidoczne w badaniu przedmiotowym,
- doszło do urazu okolicy nosa lub ucha,
- pojawiają się objawy neurologiczne,
- istnieje ryzyko przemieszczenia się obiektu do sąsiednich struktur anatomicznych.
W takich sytuacjach tomografia komputerowa CBCT umożliwia precyzyjne obrazowanie przestrzeni kostnych oraz ocenę relacji ciała obcego do wrażliwych struktur takich jak zatoki przynosowe, ucho środkowe czy kanały nerwowe.
Zastosowanie CBCT pozwala nie tylko potwierdzić obecność ciała obcego, ale i zaplanować jego bezpieczne usunięcie. Szybka i dokładna diagnostyka ma znaczenie zwłaszcza u dzieci oraz w przypadku występowania nietypowych objawów.
W Skanai wykonujemy szereg nowoczesnych badań obrazowych, takich jak:
Jeżeli zaobserwujesz u siebie lub dziecka niepokojące objawy, lub gdy lekarz prowadzący ma wątpliwości diagnostyczne, tomografia może znacząco ułatwić wdrożenie odpowiedniego postępowania. To zaś pozwala ograniczyć ryzyko poważnych konsekwencji i przyspieszyć powrót do zdrowia.
Źródła:
- G. Cebula, J. Ciećkiewicz, Ciało obce w jamie nosowej, Mp.pl Interna, 6.08.2018, dost. 18.01.2026
- El-Anwar MW, Fouad YA, Elgohary AF, Saber S, Mobasher MA. External Auditory Canal: Computed Tomography Analysis and Classification. Int Arch Otorhinolaryngol. 2023 Sep 19;27(4):e565-e570. doi: 10.1055/s-0042-1758213. PMID: 37876695; PMCID: PMC10593536.
