Urazy twarzoczaszki to jedne z poważniejszych obrażeń, z jakimi spotykają się lekarze różnych specjalności – od medycyny ratunkowej po chirurgię szczękowo-twarzową. Ich diagnostyka wymaga precyzyjnego obrazowania, które pozwoli ocenić lokalizację i rozległość złamań, przemieszczeń oraz powikłań pourazowych. W wielu przypadkach świetnym narzędziem okazuje się tomografia stożkowa CBCT (Cone Beam Computed Tomography), szczególnie gdy uraz dotyczy struktur kostnych twarzoczaszki, a co za tym idzie – wymaga dokładnej analizy przestrzennej. Dowiedz się, jakie znaczenie ma CBCT przy urazach twarzoczaszki, jak wypada na tle innych metod obrazowania i jakich informacji dostarcza lekarzowi w procesie planowania leczenia urazów twarzy.
Co zaliczamy do twarzoczaszki?
Twarzoczaszką określa się część czaszki obejmującą m.in. szczękę, żuchwę, kości nosa i podniebienia, kość jarzmową, kość łzową oraz struktury kostne oczodołu. Funkcjonalnie odpowiada m.in. za prawidłowe oddychanie, żucie, mowę i mimikę. Z tego względu uraz twarzoczaszki może mieć poważne konsekwencje estetyczne i zdrowotne, negatywnie wpływając na jakość codziennego życia.
Jakie mogą być urazy szczęki?
Urazy szczęki mogą przyjąć różną postać – od prostego pęknięcia po wieloodłamowe złamania z przemieszczeniem. Najczęściej spotykane urazy twarzy obejmują:
- złamania Le Fort, czyli złamania środkowej części twarzy,
- uszkodzenia zatok szczękowych,
- złamania żuchwy, obejmujące jej trzon, kąt, wyrostek kłykciowy lub dziobiasty, bądź staw skroniowo-żuchwowy,
- złamania zębodołowe, tj. obejmujące wyrostki zębodołowe,
- uszkodzenia zatok szczękowych,
- złamania kompleksowe z uszkodzeniem otaczających struktur, np. kości jarzmowej lub oczodołu.
Co należy zrobić w przypadku urazu twarzoczaszki – diagnostyka
Diagnostyka urazów twarzoczaszki opiera się przede wszystkim na badaniach obrazowych. Szczególnie godna polecenia jest tutaj tomografia komputerowa CBCT, dostarczająca więcej informacji niż klasyczne RTG. W obrazowaniu urazów głowy CBCT w wielu przypadkach znacząco ułatwia proces diagnostyczny i planowanie leczenia chirurgicznego.
Tomografia CBCT szczęki i żuchwy pozwala m.in. na:
- ocenę dokładnej lokalizacji i przebiegu linii złamania,
- identyfikację przemieszczeń fragmentów kostnych,
- analizę uszkodzeń zatok przynosowych,
- ocenę symetrii struktur kostnych,
- planowanie rekonstrukcji chirurgicznej.
CBCT a inne metody diagnostyki obrazowej
W przypadku podejrzenia urazu twarzoczaszki lekarz może sięgnąć po różne metody obrazowania.
Do najczęściej wykorzystywanych należy RTG, w tym zdjęcia pantomograficzne, cefalometryczne czy zgryzowe. W przypadku skomplikowanych urazów może jednak nie dostarczać wystarczających informacji, ze względu na uzyskiwane obrazy 2D.
Znacznie dokładniejszym badaniem jest klasyczna tomografia komputerowa (TK). Stosuje się ją głównie w przypadku urazów obejmujących zarówno kości, jak i tkanki miękkie – przede wszystkim w warunkach szpitalnych.
Z kolei tomografia stożkowa (CBCT) to metoda łącząca możliwość uzyskania wysokiej jakości obrazów 3D ze stosunkowo niską dawką promieniowania. Dzięki temu doskonale sprawdza się w diagnostyce urazów twarzoczaszki.
Decyzję o wyborze konkretnej metody podejmuje lekarz na podstawie indywidualnych potrzeb pacjenta.
Rola CBCT w diagnostyce urazów twarzy
W przypadku urazów mechanicznych, upadków, wypadków komunikacyjnych czy pobić, często dochodzi do uszkodzeń w obrębie twarzy – szczególnie w rejonie oczodołów, nosa, szczęki czy żuchwy.
Tomografia CBCT umożliwia lekarzowi szybką lokalizację złamania i ocenę jego rozległości. Pozwala także na wykrycie fragmentów odłamów kostnych, mogących wymagać chirurgicznego usunięcia. Dzięki CBCT możliwe jest też zrozumienie wpływu urazu na funkcjonalność twarzoczaszki oraz ocena symetrii struktur anatomicznych przed i po leczeniu.
Dzięki rekonstrukcji 3D możliwe jest także planowanie rekonstrukcji twarzoczaszki z wykorzystaniem modeli CAD/CAM czy indywidualnych implantów.
CBCT a powikłania pourazowe
CBCT znajduje również zastosowanie w diagnostyce powikłań po urazach twarzy i żuchwy, takich jak zrosty i nieprawidłowości w gojeniu złamań, zaburzenia symetrii twarzy, przemieszczenia kości czy ograniczenia ruchomości żuchwy, np. na skutek uszkodzenia stawów.
W wielu przypadkach CBCT pozwala zidentyfikować przyczynę utrzymujących się dolegliwości bólowych lub funkcjonalnych, które nie zostały uchwycone w badaniach 2D.
Tomografia CBCT to precyzyjne, szybkie i bezpieczne narzędzie diagnostyczne w przypadkach urazów twarzoczaszki. Umożliwia trójwymiarową ocenę złamań i przemieszczeń, wspomaga planowanie leczenia chirurgicznego oraz pozwala monitorować proces gojenia. Istotne jest jednak wybieranie renomowanej pracowni. Tomografia twarzoczaszki w Skanai w Krakowie to pewność, że badanie zostanie wykonane przez doświadczony zespół i przy użyciu nowoczesnego sprzętu. Dzięki temu pacjent i zespół lekarski otrzymują wysokiej jakości wyniki pozwalające na wdrożenie skutecznego leczenia. Zapraszamy do kontaktu i skorzystania z możliwości, jakie stwarza tomografia CBCT w chirurgii, ortodoncji i stomatologii.
