Polipy nosa to łagodne zmiany błony śluzowej, rozwijające się najczęściej w przebiegu przewlekłego stanu zapalnego. Ich obecność może stanowić przyczynę przewlekłego uczucia zatkanego nosa, osłabienia węchu i nawracających problemów z zatokami. Objawy łatwo jest pomylić z przewlekłym katarem czy zapaleniem zatok, dlatego przy utrzymujących się dolegliwościach potrzebna może być dokładniejsza diagnostyka. Szczególnie przydatne jest obrazowanie zatok, które pozwala ocenić położenie i rozległość zmian.
Czym są polipy nosa?
Polipy w nosie to miękkie, zwykle bezbolesne uwypuklenia błony śluzowej nosa lub zatok przynosowych. Nie są nowotworami – ich charakter jest łagodny. Mogą jednak stopniowo zwiększać swoją objętość i ograniczać przepływ powietrza przez przewody nosowe.
Polipy mogą występować pojedynczo, ale z reguły występują w większej liczbie. Ich kształt bywa porównywany do winogron lub kropli wody. W początkowej fazie rozwoju powierzchnia zmian pokryta jest nabłonkiem wyściełającym jamę nosową.
Polipy nosa – przyczyny powstawania
Przyczyn polipów nosa należy szukać przede wszystkim w przewlekłym stanie zapalnym błony śluzowej. Dokładny mechanizm ich powstawania nie jest jednak do końca poznany. Jednocześnie ryzyko wystąpienia polipów zwiększają między innymi przewlekłe choroby zatok, alergie oraz niektóre choroby dróg oddechowych.
Zależność między chorobami układu oddechowego a polipami jest szczególnie widoczna u osób borykających się z astmą. Zmiany częściej występują również u pacjentów z nadwrażliwością na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Również alergiczny nieżyt nosa może sprzyjać rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej. Jednocześnie warto zaznaczyć, że nie ma ścisłego związku między polipami nosa a alergią – mogą one bowiem występować również u osób bez rozpoznanej alergii.
Polipy nosa – objawy, które mogą wskazywać na problem
Polipy nosa dają objawy przede wszystkim wtedy, gdy osiągają większy rozmiar i zaczynają utrudniać przepływ powietrza. Jednym z typowych symptomów polipów jest przewlekłe uczucie zatkanego nosa lub przewlekły katar bez wyraźnej przyczyny. Pacjenci często zgłaszają się do lekarza, gdy problem utrzymuje się przez dłuższy czas i nie reaguje na typowe leczenie stosowane przy infekcjach, zapaleniu zatok lub alergii. Dolegliwościom mogą towarzyszyć również chrapanie, problemy z oddychaniem przez nos lub uczucie ucisku w obrębie twarzy.
Istotnym objawem może być także utrata węchu. Polip nosa może mechanicznie utrudniać docieranie cząsteczek zapachowych do okolicy węchowej. Należy jednak podkreślić, że zaburzenia węchu nie są charakterystyczne wyłącznie dla polipów, dlatego ich występowanie nie jest wystarczające do postawienia rozpoznania. Mogą bowiem towarzyszyć innym problemom, np. krzywej przegrodzie nosowej.
Jak rozpoznać polipy w nosie?
Podstawą diagnostyki polipów nosa jest badanie laryngologiczne z wykorzystaniem endoskopu, który pozwala lekarzowi obejrzeć wnętrze nosa oraz ocenić widoczne zmiany. W niektórych przypadkach konieczne może być również badanie obrazowe.
Diagnostyka obrazowa polipów nosa może obejmować też tomografię komputerową zatok. Zazwyczaj lekarz zleca ją, jeśli zmiany są rozległe, znajdują się głębiej lub gdy potrzebna jest dokładna ocena anatomii zatok przed planowanym leczeniem. Badania obrazowe pozwalają określić nie tylko rozległość zmian, ale również ich lokalizację. Można w ten sposób ocenić, które okolice nosa i zatok są zajęte oraz czy występują dodatkowe nieprawidłowości mogące mieć znaczenie dla dalszego leczenia.
Czy CBCT wykryje polipy nosa?
Badanie CBCT może uwidocznić polipy i inne zmiany zlokalizowane w obrębie nosa oraz zatok. Tomografia CBCT zatok pozwala zobrazować przede wszystkim struktury kostne i przestrzenie powietrzne, dlatego jej wynik lekarz zestawia z badaniem laryngologicznym w celu postawienia rozpoznania.
CBCT może być szczególnie przydatne przy planowaniu leczenia zabiegowego. Pozwala ocenić anatomię zatok, drożność ich ujść oraz zakres zmian. Jest to istotne szczególnie w przypadku bliskiego sąsiedztwa polipów nosa i zatok przynosowych.
W przypadku przewlekłych dolegliwości diagnostyka może również pomóc odróżnić polipy od innych przyczyn podobnych objawów. Przewlekłe zapalenie zatok i polipy mogą współwystępować, ale nie każda niedrożność nosa czy pogrubienie błony śluzowej oznacza obecność polipów.
Kiedy polipy nosa wymagają operacji?
Decyzja o leczeniu chirurgicznym zależy przede wszystkim od nasilenia objawów, wielkości i lokalizacji zmian oraz odpowiedzi na wcześniejsze leczenie.
Przed zabiegiem lekarz potrzebuje dokładnych informacji o anatomii nosa i zatok pacjenta, których dostarczyć może tomografia. W takich sytuacjach zapraszamy do kontaktu ze Skanai. Wykonasz u nas tomografię CBCT zatok, która pozwoli uzyskać szczegółowy obraz zatok przynosowych i ocenić zakres zmian przed podjęciem dalszego leczenia.
Jeżeli od dłuższego czasu masz zatkany nos, problemy z węchem lub nawracające dolegliwości ze strony zatok, skonsultuj to z laryngologiem. Odpowiednio dobrane badanie obrazowe może być kolejnym krokiem, gdy lekarz podejrzewa polipy lub potrzebuje dokładniej ocenić ich rozległość.
Źrodła:
- Zagor, Mariola; Czarnecka, Paulina; Janoska-Jaździk, Marlena. Polipy nosa. Medycyna Praktyczna (mp.pl), [data dostępu: 28.08.2026]. mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-nosa-i-zatok/106002,polipy-nosa
- Wytske J. Fokkens, Valerie J. Lund, Claire Hopkins i wsp., Zapalenie zatok przynosowych i polipy nosa. Wytyczne europejskie EPOS 2020 [data dostępu: 28.08.2026]. mp.pl/otolaryngologia/zalecenia/254529,zapalenie-zatok-przynosowych-i-polipy-nosa-wytyczne-europejskie-epos-2020-cz-1
- del Toro, Edgar; Hardin, Frances Mei L.; Portela, Juan. Nasal Polyps. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, ostatnia aktualizacja: 5.05.2025. [data dostępu: 28.08.2026]. ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560746/